Η νίκη κατά του λιθάνθρακα εδραιώνεται, ο κύκλος των “Πολιτών κατά του λιθάνθρακα” κλείνει

Στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης, αλλά και στις τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής υπήρξε ρητή διαβεβαίωση για το ότι ο λιθάνθρακας (και η πυρηνική ενέργεια) δεν έχει θέση στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Με δεδομένη την αντίστοιχη πολιτική δέσμευση της προηγούμενης κυβέρνησης (Φεβρουάριος 2009) φαίνεται ότι ο κίνδυνος εγκατάστασης μονάδων λιθάνθρακα σε μια σειρά περιοχές της χώρας έχει αποσοβηθεί για το ορατό, τουλάχιστον, μέλλον.

Η εξέλιξη αυτή συνιστά μια τεράστια επιτυχία, η οποία υπερβαίνει τα όρια των περιοχών και των τοπικών κοινωνιών, που στοχοποιήθηκαν σαν υποδοχείς των νέων εγκαταστάσεων. Και αυτό γιατί: ανατρέπει το μόνιμο προσανατολισμό του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας στα πιο ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα, συμβάλλει στην προοπτική μιας αξιοπρεπούς συμμετοχής της χώρας στην παγκόσμια προσπάθεια κατά της κλιματικής αλλαγής, αλλά και για ένα λόγο παραπάνω. Γιατί έδειξε ότι οι δράσεις και τα κινήματα των πολιτών μπορούν να φέρουν θετικά αποτελέσματα, ακόμη και όταν αντιμάχονται κεντρικές πολιτικές και οικονομικές επιλογές.

Η θετική έκβαση ήταν αποτέλεσμα του αγώνα ενός πανελλαδικού κινήματος, που είχε στο κέντρο του τις τοπικές κοινωνίας και που κατάφερε, ταυτόχρονα, να εκφράσει τη συμπαράσταση και την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος περιβαλλοντικών, κοινωνικών και πολιτικών οργανώσεων. Είμαστε περήφανοι για το γεγονός ότι συμμετείχαμε ενεργά σε αυτή τη μάχη, λειτουργώντας σαν ο συνεκτικός ιστός των πρωτοβουλιών των πολιτών στις επίμαχες περιοχές και όχι μόνο. Για πρώτη φορά, σε τέτοια έκταση, τα κεντρικά προβλήματα του ενεργειακού σχεδιασμού και της ενεργειακής πολιτικής έγιναν αντικείμενο προβληματισμού και διεκδικήσεων στις τοπικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες των πολιτών.

Στην προσπάθεια της μεγαλύτερης δυνατής διεύρυνσης του μετώπου κατά του λιθάνθρακα ήρθαμε σε επαφή, και είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε την αμέριστη υποστήριξή τους, με πλήθος άλλων φορέων και κινήσεων πολιτών, που εμπλέκονται σε κάθε μορφής ενεργειακές δραστηριότητες σε όλη την Ελλάδα. Μαζί τους ανταλλάξαμε εμπειρίες και προβληματισμούς, με αποκορύφωμα το τριήμερο συζητήσεων για την ενέργεια (Νοέμβριος 2008). Αναπτύξαμε κοινές δράσεις, με σημαντικότερη την “πορεία ενέργειας” στη ΔΕΘ, μαζί με τους λιγνιτόπληκτους κατοίκους του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης (Σεπτέμβρης 2008). Αναζητήσαμε και διατυπώσαμε ένα κοινό πλαίσιο αντιλήψεων για τα ζητήματα του ενεργειακού σχεδιασμού (Απρίλιος 2009). Αναπτύξαμε σχέσεις συναντίληψης και δεσμούς αλληλεγγύης με συλλογικότητες και πρόσωπα αφοσιωμένα στην προστασία του περιβάλλοντος, στην υπεράσπιση των κοινωνικών αγαθών και στη διεκδίκηση ουσιαστικού ρόλου για τις τοπικές κοινωνίες. Πρόκειται για έναν ανεκτίμητο πλούτο, που αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για τους αγώνες της επόμενης μέρας. Μια από τις ευτυχείς συναντήσεις μας ήταν και αυτή με τους πολίτες του Ensdorf της Γερμανίας, που είχαν προηγηθεί στη δική τους σημαντική μάχη κατά της εγκατάστασης μονάδων λιθάνθρακα.

Οι φορείς και οι κινήσεις πολιτών που συγκροτήσαμε το δίκτυο των “Πολιτών κατά του λιθάνθρακα” θεωρούμε ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να κλείσει ο κύκλος αυτής της πρωτοβουλίας. Μιας προσπάθειας, που πιστεύουμε ότι έδωσε αξιοπρόσεκτα δείγματα αυτοοργάνωσης, αμεσοδημοκρατικής λειτουργίας, ισότιμης και συλλογικής συνεργασίας, αποτελεσματικής πάλης και μιας σοβαρής προσπάθειας αναγωγής των επιμέρους προβλημάτων στα γενικότερα και πιο κεντρικά, ξεπερνώντας και τις πιο αισιόδοξες από τις αρχικές προσδοκίες μας.

Σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, όπου τα ζητήματα της ενέργειας θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο και μια σειρά προβλήματα θα εξακολουθήσουν να υφίστανται ή να δημιουργούνται, η κίνησή μας αυτή θέλουμε να σηματοδοτήσει την πρόθεσή μας να συνεχίσουμε τις δράσεις μας για τα ζητήματα της ενέργειας και τοπικά, αλλά και σε ένα πιο διευρυμένο επίπεδο πανελλαδικά. Ελπίζουμε ότι, σε συνεργασία με τους φορείς και τις κινήσεις των πολιτών που συναντηθήκαμε στη μάχη κατά του λιθάνθρακα, θα βρούμε σύντομα τον τρόπο και τον κατάλληλο χρόνο για τις νέες μας πρωτοβουλίες και τις δράσεις.


15/11/2009

Συνάντηση φορέων και κινήσεων πολιτών από τα μέτωπα της ενέργειας

Με πρωτοβουλία του δικτύου “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα”, γίνεται συνάντηση φορέων και κινήσεων πολιτών που έχουν δραστηριοποιηθεί για μια σειρά ενεργειακές δραστηριότητες, σε όλη την Ελλάδα. Η συνάντηση θα γίνει το Σάββατο 28 Μαρτίου 2009, στις 5 μ.μ., στην Αθήνα, σε αίθουσα του ΤΕΕ (Καραγεώργη Σερβίας 2, 5ος όροφος).

Στη συνάντηση έχουν προσκληθεί: το Αντιπυρηνικό παρατηρητήριο Μεσογείου, το δίκτυο οικολογικών οργανώσεων Δυτικής Μακεδονίας, ο σύλλογος για την καταπολέμηση της ανεργίας και την ανάπτυξη Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου Κοζάνης και άλλοι φορείς από τις περιοχές του λιγνίτη, η Πανελλαδική κίνηση ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου και η πρωτοβουλία “Αχελώου ρους”, o σύλλογος προστασίας Αράχθου, το δίκτυο οικολογικών οργανώσεων Αιγαίου, η επιτροπή αγώνα Ελαφονήσου, η επιτροπή αγώνα Θριασίου, καθώς και οι κινήσεις – μέλη του δικτύου “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα”.

Στην πρόσκληση των διοργανωτών αναφέρεται:

“Eίναι γνωστές οι πρόσφατες εξελίξεις, που οδήγησαν στην κυβερνητική δέσμευση για εγκατάλειψη των σχεδίων εγκατάστασης λιθανθρακικών μονάδων, στη δέσμευση ότι δεν είναι στις επιλογές της κυβέρνησης η πυρηνική ενέργεια, στην εξαγγελία για μεγαλύτερη αξιοποίηση του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, καθώς και στην αναγγελία για ένα καινούργιο αναθεωρημένο πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με έμφαση στην αιολική ενέργεια. Τα παραπάνω, εκ των πραγμάτων, αλλά και σύμφωνα με τις δηλώσεις του κ. Χατζηδάκη, οδηγούν σε μια αναθεώρηση του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού, έτσι όπως είχε διαμορφωθεί. Θυμίζουμε ότι το σχετικό σχέδιο του Συμβουλίου για την εθνική ενεργειακή στρατηγική είχε εγκριθεί, σχετικά πρόσφατα, από την κυβερνητική επιτροπή, χωρίς, ωστόσο, να έχει υπογραφεί και πάρει τη μορφή επίσημου κειμένου.

Θεωρούμε ότι οι συλλογικότητές μας, καθώς έχουν εμπλακεί, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στα ζητήματα του ενεργειακού σχεδιασμού ή των επιπτώσεων των διάφορων ενεργειακών δραστηριοτήτων, μπορούν και πρέπει να έχουν αυτή τη φορά μια πιο ενεργητική συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία.

Με τους περισσότερους από εσάς έχουμε μια σχέση επικοινωνίας, συνεννόησης και, μερικές φορές, κοινής δράσης. Κατά τη διάρκεια του τριήμερου διαλόγου για την ενέργεια, που διοργανώσαμε το Νοέμβριο του 2008, στην Αθήνα, φάνηκε η διάθεση της συνέχισης αυτής της συνεργασίας, με ακόμη πιο ουσιαστικό τρόπο. Πιστεύουμε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για μια πρωτοβουλία συνάντησης, με σκοπό να επιχειρήσουμε να προσδιορίσουμε τα κοινά μας σημεία, να ξεκινήσουμε μια προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινής γλώσσας και κοινών στόχων και να αναζητήσουμε τους τρόπους για μια πιο αποτελεσματική παρέμβαση στους νέους σχεδιασμούς στα ζητήματα της ενέργειας.”

Τριήμερο συζητήσεων για την Ενέργεια

Τριήμερο διαλόγου για τα ζητήματα της ενέργειας οργανώνει το πανελλαδικό δίκτυο κινήσεων πολιτών “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα”, στις 21 – 23 Νοεμβρίου, στο Οικονομικό πανεπιστήμιο Αθήνας (Πατησίων 76, πρώην ΑΣΟΕΕ). Οι “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα”, μεταφέροντας την εμπειρία ενός αξιοπρόσεκτου κινήματος πολιτών για την ενέργεια, που γεννήθηκε μέσα από τις σκληρές μάχες κατά της εγκατάστασης μονάδων λιθάνθρακα σε διάφορες περιοχές της χώρας, θα προσπαθήσουν να αναδείξουν τις βαθύτερες αιτίες του ενεργειακού προβλήματος και να ανιχνεύσουν τις δυνατότητες εναλλακτικών λύσεων.

Στις συζητήσεις, που έχουν προγραμματιστεί, θα επιχειρηθεί να φωτιστούν οι λιγότερο προβεβλημένες απόψεις, αυτές που δεν συμβαδίζουν με τις κυρίαρχες αντιλήψεις, αλλά, ωστόσο, αντιπροσωπεύουν μια νέα λογική για τον τρόπο διαχείρισης των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος, για την αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων και για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα ζητήματα που τους αφορούν. Σε αυτήν την προσπάθεια θα συμβάλλουν καταξιωμένοι επιστήμονες, αλλά και συλλογικότητες, που πρωτοστατούν στην αντιμετώπιση μιας σειράς βίαιων επεμβάσεων σε πολλές περιοχές της χώρας για την εγκατάσταση ρυπογόνων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και, ιδιαίτερα, λιθανθρακικών.

Με αυτήν την πρωτοβουλία, οι “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα” επιχειρούν να καταθέσουν και τη δική τους συμβολή στον, έτσι κι αλλιώς, περιορισμένο δημόσιο διάλογο για τα ζητήματα της ενέργειας και του νέου μακροχρόνιου σχεδιασμού. Ενός σχεδιασμού που υπήρξε η αφορμή για την πραγματοποίηση αυτής της συνάντησης και ο οποίος οδεύει προς την τελική έγκριση, μέσα σε συνθήκες παντελούς έλλειψης της οποιασδήποτε δημόσιας διαβούλευσης και, συνειδητά, μακριά από την κοινωνία των πολιτών.

Μια ιδιαίτερη στιγμή στο τριήμερο θα είναι η παρουσία εκπροσώπου του δικτύου κινήσεων πολιτών του Ensdorf της Γερμανίας, ο οποίος θα μεταφέρει την εμπειρία του κινήματος κατά της εγκατάστασης μονάδας λιθάνθρακα από την εταιρεία RWE. Μιας μονάδας που επιχειρήθηκε, στη συνέχεια και σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, να εγκατασταθεί στην Ελλάδα (Καβάλα ή Αλμυρό), κάτι που, επίσης, αποτράπηκε μετά τις έντονες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών.

Κατά τη διάρκεια του τριήμερου και στις απογευματινές συναντήσεις (ώρα έναρξης 7.30 μ.μ.), θα γίνει ένας σημαντικός αριθμός παρουσιάσεων, κατανεμημένων σε τρεις βασικές ενότητες:

· Παραγωγή ενέργειας και επιπτώσεις στο περιβάλλον – ΑΠΕ – η εμπειρία του Ensdorf
· Το κυρίαρχο μοντέλο – κριτική στον υφιστάμενο και το νέο ενεργειακό σχεδιασμό
· Ενέργεια και κοινωνία των πολιτών

Τα πρωινά, επίσης, του Σαββάτου 22/11 και της Κυριακής 23/11 (ώρα έναρξης 11.00 π.μ.),, θα γίνουν παράλληλες ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις με θεματολογία που σχετίζεται, άμεσα ή έμμεσα, με τα ζητήματα της ενέργειας.

Με την ευκαιρία, αξίζει να αναφέρουμε ότι στο πλαίσιο σχετικών πρωτοβουλιών, που αναπτύσσονται το τελευταίο διάστημα γύρω από τα ζητήματα της ενέργειας, έχει δημιουργηθεί από επιστήμονες – ενεργούς πολίτες “ομάδα έρευνας εναλλακτικών τεχνολογιών”. Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν μπορούν να επικοινωνούν με τον κ. Θ. Ράπτη, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: t_raptis2005@yahoo.gr

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του τριήμερου

Για την προετοιμασία του τριήμερου, οι “Πολίτες Αττικής για την ενέργεια” πραγματοποιούν συνέλευση την Πέμπτη 13/11, στις 9 μ.μ., στο Nosostros (Θεμιστοκλέους 66).

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Θεσσαλονίκη

Στην τελική ευθεία για τη συγκέντρωση, στα εγκαίνια της ΔΕΘ (Σάββατο 6/9), μπαίνουν οι κινήσεις των πολιτών που μετέχουν στο δίκτυο “Πολίτες κατά του λιθάνθρακα”. Ήδη, πραγματοποιήθηκε, την Κυριακή 24/8, η συνάντηση για την προετοιμασία της κινητοποίησης (διαβάστε περισσότερα).

Η κίνηση “Πολίτες της Αττικής για την ενέργεια” οργανώνει συνάντηση για την προετοιμασία της συμμετοχής των πολιτών από την Αττική στην κινητοποίηση, την Τετάρτη 27/8, 8.30 μ.μ., στα γραφεία του κοινωνικού χώρου Nosotros (Θεμιστοκλέους 66, Εξάρχεια).